0:00 Trong thế giới hiện đại, ngành tài chính
0:02 nổi lên như một thế lực khổng lồ len lõi
0:04 vào từng ngốc ngách của đời sống kinh
0:06 tế. Không ít người nhìn ngành này với
0:08 ánh mắt nghi ngại và sự nghi ngờ đó hoàn
0:10 toàn có cơ sở. Lịch sử đã chứng kiến tài
0:13 chính gây ra những cuộc khủng hoảng kinh
0:15 tế nghiêm trọng, quét sạch tiền tiết
0:17 kiệm cả đời của biết bao người và biến
0:19 những mặt hàng thiết yếu thành công cụ
0:20 đầu cơ trục lợi. Trong suốt quá trình
0:22 đó, các đế chế tài chính vẫn ung dung
0:25 thu về hàng tỷ đô la mà dường như chưa
0:27 bao giờ phải chứng minh một cách rõ ràng
0:29 giá trị thực sự mà họ đóng góp cho xã
0:31 hội. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng
0:34 về bản chất tài chính là một công cụ hữu
0:36 ích. Nếu được sử dụng đúng cách, nó có
0:38 khả năng mang lại nhiều lợi ích như phân
0:40 bổ nguồn lực hiệu quả. thúc đẩy thương
0:42 mại và giúp con người biến những giá trị
0:44 trong tương lai thành những gì cần thiết
0:46 ở hiện tại. Một hệ thống tài chính làh
0:48 mạnh chính là nền tảng cho hầu hết mọi
0:50 nền kinh
0:51 tế. Nhưng điều gì sẽ xảy ra khi công cụ
0:54 này phát triển vượt quá tầm kiểm soát,
0:56 trở nên quá đồ sổ và phức tạp? Liệu
0:58 ngành tài chính ngày nay có còn đang
0:59 thực hiện đúng trò vốn có của mình hay
1:01 đã biến thành một cánh nặng bao mò chính
1:03 nền kinh tế mà nó được sinh ra để phục
1:05 vụ? Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong
1:07 video này nhé.
1:10 Vai trò lý thuyết của tài chính.
1:14 Ở cấp độ cơ bản nhất, ngành tài chính
1:16 đóng vai trò trung gian thiết yếu. Nó
1:18 kết nối nguồn vốn đang nhàn rỗi với các
1:20 yếu tố sản xuất khác của nền kinh tế như
1:22 đất đài, sức lao động và tinh thần khởi
1:24 nghiệp. Nhiệm vụ cốt lõi của tài chính
1:26 là đưa tiền bạc hoặc của cải đang không
1:29 được sử dụng và những hoạt động kinh tế
1:30 có khả năng sinh lời tạo ra lợi tức đầu
1:33 tư.
1:34 Đối với đất đai về mặt lý thuyết, ngành
1:36 tài chính sẽ định hướng các khoản đầu tư
1:38 vốn và những nơi có thể tạo ra giá trị
1:39 cao nhất. Một ví dụ điển hình là việc
1:42 ngân hàng huy động tiền gửi tiết kiệm từ
1:43 người dân để đầu tư vào các dự án phát
1:45 triển bất động sản, biến những mảnh đất
1:47 tiềm năng thành các tòa nhà, khu dân cư
1:49 hay cơ sở hạ tần hữu
1:51 ích. Với sức lao động, ngành tài chính
1:54 cung cấp vốn cho người lao động thông
1:55 qua nhiều hình thức, chẳng hạn như các
1:57 khoản vay thế chấp để mua nhà hoặc thẻ
1:59 tín dụng để tiêu dùng. Nhờ đó, người lao
2:01 động có thể sở hữu tài sản hoặc đáp ứng
2:03 các nhu cầu chi tiêu trước mắt, ngay cả
2:05 khi thu nhập hiện tại chưa đủ. Đổi lại,
2:08 ngành tài chính nhận được một phần giá
2:09 trị tư sức lao động trong tương lai của
2:11 họ dưới dạng các khoản trả góp và tiền
2:13 lãi. Đây thực chất là một sự đánh đổi
2:16 giữa nguồn vốn hiện có và giá trị lao
2:17 động sẽ được tạo ra trong tương
2:19 lai. Cuối cùng và có lẽ là quan trọng
2:22 nhất là vai trò của tài chính đối với
2:24 tinh thần khởi nghiệp. Tinh thần khởi
2:26 nghiệp chính là yếu tố quyết định xem
2:28 các nguồn lực hạn chế của nền kinh tế sẽ
2:30 được sử dụng để tạo ra sản phẩm dịch vụ
2:32 gì. Về lý thuyết, ngành tài chính hoạt
2:34 động như một bộ lọc thông minh. Nó đánh
2:36 giá và chỉ cung cấp vốn cho những ý
2:38 tưởng và doanh nghiệp có tiềm năng lớn
2:39 nhất trong việc tạo ra giá trị gia tăng
2:41 cho xã
2:42 hội. Hãy tưởng tượng có hai nhà khởi
2:44 nghiệp cùng tuyên bố họ có ý tưởng đột
2:46 phá để chữa bệnh ung thư. Một người là
2:48 chuyên gia ung thư học và dặn kinh
2:49 nghiệm. Người còn lại chỉ vừa tốt nghiệp
2:51 trung học mà không có kiến thức chuyên
2:53 môn về y khoa. Nhiệm vụ của nganh tài
2:55 chính là thẩm định, đánh giá và quyết
2:57 định xem ai là người xứng đáng hơn để
2:58 nhận được nguồn vốn, hạn chế nhằm biến ý
3:01 tưởng thành hiện thực. Khi thành công,
3:03 tinh thần khởi nghiệp sẽ tạo ra những
3:05 phát minh, sản phẩm và dịch vụ mới, góp
3:07 phần cải thiện mức sống, mang lại lợi
3:09 ích cho cộng đồng, đồng thời tạo ra lợi
3:11 nhuận cho chính nhà khởi nghiệp và tổ
3:14 chức tài chính trung gian đã kết nối họ
3:16 với nguồn vốn ban đầu.
3:18 Tất nhiên thì trong thực tế mọi khoản
3:20 đầu tư vốn thường tài trợ cho sự kết hợp
3:22 của cả ba yếu tố sản xuất kể trên. Và
3:24 mặc dù tinh thần khởi nghiệp hứa hẹn lợi
3:26 nhuận tiềm năng cao, nó cũng đi kèm với
3:28 rủi ro lớn nhất. Do đó, các tổ chức tài
3:30 chính trung gian phải thực hiện việc
3:32 thẩm định một cách kỹ lưỡng trước khi
3:33 quyết định rót
3:34 vốn. Và trò lý thuyết này vẽ nên một bức
3:37 tranh khá lý tưởng về một ngành tài
3:39 chính phục vụ đắc lực cho sự phát triển
3:40 kinh tế. Nhưng liệu thực tế có diễn ra
3:43 đúng như vậy? Đặc biệt là khi ngành này
3:45 ngày càng lớn mạnh và phức tạp hơn.
3:48 Sự phát triển ban đầu của ngành tài
3:49 chính dường như gắn liền mật thiết với
3:51 những bước tiếng vượt bậc của kinh tế
3:52 toàn cầu. Từ việc tài trợ cho các nhà
3:54 máy trong cuộc cách mạng công nghiệp đến
3:56 việc phổ biến các khoản vay tiêu dùng,
3:58 tài chính đã đóng một vai trò không thể
3:59 phủ nhận trong việc định hình thế giới
4:01 hiện đại. Nhưng quá trình mở rộng này đã
4:03 dẫn đến những thay đổi gì trong bản chất
4:05 của ngành? Liệu nó có đang bắt đầu đi
4:07 hướng khỏi mục tiêu ban đầu là hỗ
4:09 trợ sản xuất và tiêu dùng thực tế? Hành
4:11 trình lịch sử của ngành tài chính sẽ hé
4:12 lộ những manh mối quan trọng.
4:16 Bạn có thể không làm việc trong ngân
4:17 hàng, không đầu tư chứng khoán, không
4:19 chạy quảng cáo cho quỹ đầu cơ nào cả.
4:21 Nhưng tài chính vẫn đang chi phối từng
4:23 quyết định trong cuộc sống của bạn. Bạn
4:25 thuê nhà hay vay mua? Bạn chọn công việc
4:28 lương cao hay công việc ít rủi ro? Bạn
4:30 tiết kiệm tiền như thế nào và liệu có
4:32 đang tiết kiệm đúng cách? Tài chính
4:34 không nằm trong những tòa nhà for war.
4:36 Nó nằm trong từng lựa chọn bạn đang đối
4:38 mặt mỗi ngày. Vấn đề là hệ thống tài
4:40 chính hiện nay không đơn giản như ngày
4:41 trước. Nó ngày càng phức tạp, trưu tượng
4:44 và đôi khi là không minh bạch. Bạn càng
4:46 không hiểu nó, nó càng có cơ hội định
4:48 hình cuộc sống bạn theo cách bạn không
4:49 nhận ra. Sách tin gọn không hứa giúp bạn
4:52 làm giàu sau một đêm, nhưng nó sẽ giúp
4:54 bạn hiểu tại sao giá nhà lại tăng, vì
4:56 sao những người giàu thường vay tiền
4:58 nhiều hơn tiết kiệm và liệu ngân hàng
5:00 đang giúp bạn hay đang dựa vào bạn để
5:02 kiếm tiền? Sách tin gọn là ứng dụng tóm
5:04 tắc sách dành cho những người muốn hiểu
5:06 sâu mà không có thời gian đọc hết hàng
5:08 trăm trang. Chỉ với 15 đến 20 phút mỗi
5:11 ngày, bạn sẽ nắm được tinh thần của
5:12 những cuốn sách đáng giá nhất về tài
5:14 chính, kinh tế và tư duy chiến lược cá
5:16 nhân để bạn không chỉ biết kiếm tiền mà
5:18 còn hiểu tiền đang ảnh hưởng đến mình
5:20 như thế nào. Bạn có thể tải ứng dụng tại
5:22 website schtinong.com hoặc tìm kiếm trên
5:25 App Store và CHP. Giờ thì chúng ta hãy
5:27 quay lại video để khám phá xem hệ thống
5:29 tài chính đã tiến hóa như thế nào từ một
5:31 công cụ thành một thế lực thực
5:34 sự. Từ cách mạng công nghiệp đến tín
5:37 dụng tiêu dùng.
5:39 Một trong những ví dụ rõ nét và tự nhiên
5:41 nhất về việc tài chính thúc đẩy tăng
5:43 trưởng kinh tế chính là cuộc cách mạng
5:45 công nghiệp diễn ra ở Anh từ cuối thế kỷ
5:47 18 đến đầu thế kỷ 19. Những đổi mới công
5:50 nghệ và sự chuyển dịch sang các phương
5:52 thức sản xuất quả hơn đã làm tăng vọt
5:54 sản lượng kinh tế.
5:57 Tuy nhiên, các doanh nghiệp quy mô lớn
5:59 mới nổi này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban
6:01 đầu khổng lồ để xây dựng nhà máy dệt,
6:03 chế tạo động cơ hơi nước và mua sắm các
6:05 thiết bị cơ giới hóa. Ngay cả khi có lực
6:08 lượng lao động dồi dào, những khoản đầu
6:10 tư này cũng gần nhiều năm mới có thể thu
6:12 hồi vốn và bắt đầu sinh lời. Việc tiếp
6:14 cận được nguồn vốn tài chính trở thành
6:16 yếu tố then chốt, quyết định sự than bại
6:17 của toàn bộ quá trình công nghiệp
6:19 hóa. Điều đáng chú ý là ở giai đoạn đầu
6:22 này, ngành tài chính vẫn còn khá non trẻ
6:24 và chưa thực sự phát triển. Nguồn vốn
6:26 chủ yếu đến trực tiếp từ những cá nhân
6:27 giàu có thay vì thông qua các ngân hàng
6:30 hay quỹ đầu tư trung gian như chúng ta
6:32 thấy ngày nay. Dần dần khi ngành tài
6:34 chính lớn mạnh hơn, các tổ chức quy mô
6:36 hơn bắt đầu hình thành và các thị trường
6:37 mới xuất hiện, tạo điều kiện cho việc
6:39 huy động và phân bổ vốn trở nên chuyên
6:41 nghiệp và hiệu quả
6:42 hơn. Bước sang thế kỷ 20, các trung gian
6:45 tài chính bắt đầu mở rộng hoạt động của
6:47 mình. Họ không chỉ đầu tư vào sản xuất
6:49 mà còn bắt đầu tư vào tiêu dùng. Đây
6:52 được xem là một bước đi hợp lý. Việc sản
6:54 xuất hàng loạt hàng hóa sẽ trở nên vô
6:55 nghĩa nếu phần lớn xã hội không đủ khả
6:58 năng chi trả để mua
6:59 chúng. Từ đó, kỷ nguyên của tín dụng
7:02 tiêu dùng bắt đầu nở rộ. Lần đầu tiên
7:04 trong lịch sử, người tiêu dùng có thể
7:06 vượt qua những giới hạn về thu nhập và
7:08 tiết kiệm tức thời để mua sắm những thứ
7:10 họ cần hoặc muốn. Các khoản tín dụng
7:12 dành cho những mặt hàng có giá trị lớn
7:13 như ô tô, đồ gia dụng và nội thất nhanh
7:16 chóng trở nên phổ biến ở hầu hết các
7:17 quốc gia tư bản trong giai đoạn những
7:19 năm 1920. Các khoản vay thế chấp để mua
7:22 nhà cũng dần trở thành thông lệ. Cùng
7:24 với sự phát triển của công nghệ dữ liệu,
7:26 tài chính tiêu dùng đạt đến đỉnh cao với
7:28 sự ra đời và phổ biến rộng rãi của thẻ
7:30 tín dụng trong những năm
7:33 1980. Số liệu thống kê cho thấy rõ sự
7:35 bùng nổ này. Từ năm 1950 đến năm 2008,
7:39 tổng nợ của các hộ gia đình ở Hoa Kỳ,
7:41 một thức đo quan trọng về mức độ tín
7:43 dụng tiêu dùng đã tăng vọt từ 24% tổng
7:46 sản phẩm quốc nội GDP lên đến 73% GDP.
7:50 Như vậy, ngành tài chính không chỉ đóng
7:51 vai trò phân bổ vốn cho phía cung, nhà
7:54 sản xuất mà còn tích cực bơm vốn cho cả
7:56 phía cầu, người tiêu dùng của nền kinh
7:58 tế. Hiệu ứng kết này rõ ràng đã thúc đẩy
8:01 tăng trưởng kinh tế thực và góp phần cải
8:03 thiện mức sống của người dân một cách
8:04 đáng kể. Nhưng cũng chính trong quá
8:06 trình mở rộng này, ngành tài chính đã
8:08 phát triển vượt xa vai trò ban đầu của
8:10 nó. Khi quy mô và độ phức tạp ngày càng
8:12 tăng lên, việc nhìn nhận giá trị thực sự
8:14 mà nhiều khía cạnh của ngành tài chính
8:16 hiện đại mang lại cho nền kinh tế thực
8:18 ngày càng trở nên khó khăn hơn.
8:21 Mối lo ngại này ngày càng gia tăng khi
8:23 chúng ta nhìn vào quy mô khổng lồ và
8:24 quyền lực mà một số định chế tài chính
8:26 lớn nhất thế giới đang nắm giữ. Doanh
8:29 thu hàng năm của một số công ty tài
8:30 chính hàng đầu thậm chí có thể sánh
8:32 ngang với GDP của cả một quốc gia như
8:34 New Zealand hay Bồ Đào
8:36 Nha. Bản thân quy mô lớn có thể không
8:38 phải là vấn đề nhưng không thể phủ nhận
8:40 rằng lợi ích riêng của những người làm
8:42 việc trong ngành tài chính không phải
8:44 lúc nào cũng song hành với lợi ích chung
8:45 của nền kinh tế rộng lớn hơn. Điều này
8:47 đặt ra một câu hỏi cấp bách. Liệu ngành
8:49 tài chính có đang trở nên quá lớn vượt
8:51 ra ngoài vai trò đóng góp tích cực mà nó
8:53 từng đảm nhiệm và bắt đầu tạo ra những
8:55 hệ lụy tiêu cực cho chính nền kinh tế mà
8:57 nó phục
8:59 vụ? Khi tài chính phình
9:03 to, mối lo ngại về một ngành tài chính
9:06 quá khổ không chỉ đến từ quy mô tuyệt
9:07 đối của nó mà còn từ cách hoạt động đã
9:10 thay đổi một cách đáng kể. Nhà báo kinh
9:12 tế Fudohar trong quá trình nghiên cứu
9:15 cuốn sách Makers and Takers tạm dịch,
9:17 người tạo ra và kẻ chiếm đoạt đã đưa ra
9:20 một phân tích sâu sắc về sự chuyển dịch
9:21 này. Bí vai trò truyền thống của nganh
9:24 tài chính như phần eo của chiếc đồng hồ
9:26 cát, nó kết nối những người có tiền tiết
9:28 kiệm ở phía trên với những người cần vay
9:30 vốn để mua nhà hay khởi nghiệp kinh
9:31 doanh ở phía dưới. Theo lý thuyết, tài
9:34 chính đáng lẽ chỉ là một bộ phận nhỏ,
9:36 một người trợ giúp để hai dòng chạy vốn
9:38 này gặp nhau một cách hiệu quả.
9:41 Tuy nhiên, nghiên cứu của Food Hòa thực
9:43 hiện vào năm 2016 và theo bà, tình hình
9:46 thậm chí còn tệ hơn kể từ đó lại cho
9:48 thấy một bức tranh khác. Chỉ khoảng 15%
9:50 lượng tiền lưu chuyển trong hệ thống tài
9:52 chính Hoa Kỳ thực sự đi vào các khoản
9:54 đầu tư mang tính, những khoản đầu tư
9:56 giúp tạo ra doanh nghiệp mới, hỗ trợ
9:58 người dân mua nhà hay nói cách khác là
10:00 thực sự phát triển nền kinh tế thực hay
10:02 còn gọi là Main
10:03 Street. Phần lớn còn lại khoảng 85% dị
10:07 luận quẩn trong một phòng lạp khép kính
10:08 bên trong hệ thống tài chính. mua đi bán
10:10 lại các loại tài sản hiện có. Hoạt động
10:13 này có thể đẩy giá tài sản lên cao từ
10:15 nhà đất đến cổ phiếu nhưng về cơ bản nó
10:18 không tạo ra bất cứ thứ gì mới mẻ trên
10:19 nền kinh tế
10:21 thực. Điều mà Furuhar mô tả chính là sự
10:24 chuyển hướng của ngành tài chính. Thay
10:26 vì tập trung vào các khoản đầu tư dài
10:27 hạn mang tính như các khoản vay cho
10:30 doanh nghiệp nhỏ vốn ngày càng trở nên
10:32 hiếm hoi hơn, ngành này lại hướng mạnh
10:34 vào các hoạt động giao dịch ngắn hạn và
10:36 tìm kiếm lợi nhuận từ lãi suất tiêu
10:37 dùng. Trên khắp thế giới, vô số chuyên
10:39 gia tài chính đang ngày đêm phân tích
10:41 biến động giá cả và dữ liệu thị trường
10:43 chỉ để thực hiện các giao dịch kéo dài
10:44 từ vài tháng, vài ngày đến chỉ vài giây,
10:46 từ thị trường ngoại hối, chứng khoán,
10:48 tiền điện tử cho đến cả thị trường hàng
10:50 hóa như nông sản hay năng lượng. Giao
10:52 dịch ngắn hạn chiếm 1 tỷ trọng khổng lồ
10:54 trong tổng khối lượng giao dịch toàn
10:55 cầu.
10:57 Mặc dù hoạt động giao dịch này cung cấp
10:58 thanh khoản cho thị trường, tức là giúp
11:00 việc mua bán tài sản trở nên dễ dàng
11:02 hơn, nhưng với quy mô khổng lồ như hiện
11:04 tại, nó đóng góp rất ít nếu không muốn
11:06 nói là không đóng góp gì cho nền kinh tế
11:08 thực. Lý do là vì nó thường tạo ra những
11:10 biến động giá không đáng tin cậy, gây
11:12 khó khăn cho việc lập kế hoạch đầu tư
11:13 dài hạn của doanh nghiệp. Quan trọng
11:15 hơn, hoạt động mua đi bán lại cổ phiếu
11:17 trên sàn không thực sự cung cấp thêm vốn
11:19 mới cho các công ty niên yết để họ mở
11:21 rộng sản xuất hay đầu tư vào nghiên cứu
11:22 và phát triển sản phẩm
11:24 mới. Sự thống trị của hoạt động giao
11:27 dịch tài sản hiện có thay vì đầu tư vào
11:29 sản xuất mới đặt ra một câu hỏi lớn về
11:31 bản chất của lợi nhuận trong ngành tài
11:33 chính hiện đại. Nếu phần lớn tiền chỉ
11:35 chạy vòng quanh trong hệ thống mua đi
11:37 bán lại những thứ đã tồn tại thì giá trị
11:39 thực sự đang được tạo ra ở đâu và ai là
11:41 người thực sự hưởng lợi từ quân quay
11:43 khổng lồ này? Phải chăng đây là một trò
11:45 chơi có tổng bằng không? Nơi lợi nhuận
11:47 của người này chính là thua lỗ của người
11:51 khác. Canh bạc trên thị trường và lợi
11:53 thế thông
11:55 tin. Khác với hoạt động đầu tư dài hạn,
11:57 nơi cả hai bên tham gia giao dịch đều có
11:59 tiềm năng cùng thắng. Ví dụ, nhà đầu tư
12:01 cung cấp vốn cho công ty, công ty làm ăn
12:03 phát đạt, tạo ra lợi nhuận và chia sẻ
12:05 lại cho nhà đầu tư thì giao dịch đầu cơ
12:07 ngắn hạn về bản chất lại giống một trò
12:09 chơi có tổng bằng không Zero Game. Trò
12:12 chơi này tổng lợi nhuận mà một số người
12:14 thu được phải tương đương với tổng số
12:15 tiền thua lỗ của những người tham gia
12:17 khác. Sự thay đổi duy nhất diễn ra đó là
12:19 sự tái phân phối của cải giữa các tay
12:21 chơi trên thị trường chứ không có giá
12:23 trị mới nào được tạo
12:24 ra. Và đây không phải là một sân chơi
12:27 bình đẳng. Những nhà giao dịch nhỏ lẽ
12:29 thiếu kinh nghiệm, thiếu kiến thức,
12:30 thường trở thành con mồi cho các nhà
12:32 phân tích chuyên nghiệp và các tổ chức
12:33 tài chính lớn. Những người chơi lớn này
12:36 sở hữu lợi thế vượt trội về kiến thức
12:38 chuyên sâu, kinh nghiệm dài dạng và các
12:40 công cụ phân tích thông tin tinh vi đắt
12:43 tiền. Tình trạng này càng trở nên rõ rệt
12:45 kể từ sau đại dịch Covid-19, hàng triệu
12:47 nhà giao dịch mới đã tham gia thị trường
12:49 lần đầu tiên, bị thu hút bởi những lời
12:51 quảng cáo hao nhoán và viện cảnh kiếm
12:53 tiền nhanh chóng từ các nền tảng giao
12:54 dịch tài chính trực tuyến. Bản thân các
12:57 nền tảng này lại thường chỉ có một mục
12:59 tiêu duy nhất, tối đa hóa số lượng giao
13:00 dịch để thu lợi từ phí hoa hồng. Lời
13:03 cảnh báo phổ biến 80% nhà giao dịch thu
13:05 lỗ thường xuất hiện khi người dùng mở
13:06 tài khoản giao dịch chính là minh chứng
13:08 rõ ràng cho rủi ro tiềm ẩn. Nó tương tự
13:10 như dòng chữ hút thuốc lá có hại cho sức
13:12 khỏe trên bao bì thuốc lá. Những lời
13:14 nhắc nhở nghiệt ngã về rủi ro nhưng
13:16 thường bị nhiều người phất lờ.
13:19 Huyền thoại đầu tư Warren Buffet từng
13:21 nhận xét tại cuộc họp thường niên của
13:23 Bhatawe năm 2022 rằng thị trường tài
13:25 chính đã trở nên giống như một sông bạc.
13:27 Charlie Munger, cộng sự lâu năm của ông
13:30 còn đi xa hơn khi nói rằng nền văn minh
13:31 sẽ tốt đẹp hơn nhiều nếu không có nó khi
13:34 đề cập đến hoạt động giao dịch đầu
13:36 cơ. Một ví dụ điển hình khác là thị
13:39 trường hàng hóa. Việc sử dụng các công
13:41 cụ tài chính để ngừa rủi trò hay
13:43 hating là hoàn toàn hợp lý và cần thiết.
13:45 Chẳng hạn, một người nông dân trồng ô
13:47 liu có thể sử dụng hợp đồng tương lai để
13:49 bảo vệ mình trước nguy cơ mất mùa do
13:51 hạng hán, đảm bảo có một mức giá bán tối
13:53 thiểu đó là một ứng dụng hữu ích của vốn
13:55 tài
13:56 chính. Tuy nhiên, thực tế đáng lo ngại
13:58 là phần lớn hoạt động giao dịch trên thị
14:00 trường hàng hóa như khoáng sản hay năng
14:02 lượng có ước tính lên đến 60 lần hoặc
14:04 hơn so với nhu cầu thực tế lại chỉ đơn
14:06 thuần là mua đi bán lại vì mục đích tài
14:08 chính thuần túy. Nó không phục vụ nhu
14:10 cầu phòng ngừ rủi ro thực tế của các nhà
14:11 sản xuất hay tiêu dùng cuối cùng. Khi đó
14:14 khó có thể coi đây là một hoạt động có
14:15 ít trên nền kinh
14:17 tế. Nếu cho rằng giao dịch đầu cơ ngắn
14:19 hạn chỉ là một phần nhỏ của ngành tài
14:21 chính, điều đó có thể đúng nhưng yếu tố
14:23 cốt lõi cho phép các nhà giao dịch
14:24 chuyên nghiệp và các tổ chức lớn kiếm
14:26 lợi nhuận mà không cần tạo ra giá trị
14:28 gia tăng lại hiện hữu ở hầu hết các thị
14:30 trường tài chính khác. Yếu tố đó chính
14:32 là bất cân xứng thông tin information.
14:35 Đây là tình trạng một bên trong giao
14:37 dịch sở hữu thông tin tốt hơn, đầy đủ
14:39 hơn bên còn lại giúp họ hiểu rõ hơn về
14:41 giá trị thực sự của thứ đang được trao
14:44 đổi. Ví dụ kinh điển và bất hợp pháp là
14:47 giao dịch nội dáng Insider Trading. Một
14:49 giám đốc điều hành biết trước thông tin
14:51 về một thương vụ sắp tới sẽ làm tăng giá
14:53 cổ phiếu của công ty mình. Người này
14:55 liền âm thầm mua vào cổ phiếu trước khi
14:56 thông tin được công bố rộng rãi. Lợi thế
14:59 thông tin này cho phép họ kiếm lợi từ
15:01 những người bán cổ phiếu mà không hề hay
15:03 biết về giá trị tiềm năng sắp tới của
15:04 nó.
15:06 Mặc dù giao dịch nội dáng là bất hợp
15:08 pháp nhưng ở nhiều lĩnh vực khác của thị
15:10 trường tài chính, việc khai thác lợi thế
15:12 thông tin lại hoàn toàn được chấp nhận,
15:14 thậm chí là nền tảng của mô hình kinh
15:15 doanh. Giao dịch tần suất cao, High
15:18 Frequency Trading là một ví dụ. Tại đây,
15:21 các thuật toán máy tính với kết nối mạng
15:23 siêu tốc có thể nắm bắt và hành động dựa
15:25 trên thông tin thị trường trước bất kỳ
15:27 nhà đầu tư nào khác dù chỉ trong một
15:29 phần triệu giây. Nghiên cứu chư thế hoạt
15:31 động này gây thiệt hại cho riêng thị
15:33 trường cổ phiếu khoảng 5 tỷ đô la mỗi
15:35 năm, hoạt động như một loại thuế vô
15:37 hình, đánh vào các nhà đầu tư khác chậm
15:39 dân hơn.
15:41 Đối với người tiêu dùng bình thường,
15:42 tình trạng bất cân xứng thông tin có thể
15:44 tồn tại trong các hợp đồng bảo hiểm phức
15:46 tạp với những điều khoản và điều kiện
15:47 loại trừ khó hiểu được viết bằng ngôn
15:49 ngữ chuyên ngành dày đặt. Điều này có
15:51 thể làm giảm khả năng hoặc số tiền mà
15:53 người mua bảo hiểm được chi trả khi có
15:55 sự kiện xảy
15:56 ra. Khi ngành tài chính ngày càng trở
15:59 nên phức tạp với vô vàng sản phẩm và
16:00 công cụ mới, khoảng cách về thông tin
16:02 giữa giới chuyên nghiệp trong ngành và
16:04 người dân bình thường ngày càng lớn.
16:05 Điều này tạo ra nhiều cơ hội hơn cho
16:07 ngành tài chính trích xuất giá trị từ
16:09 các giao dịch thay vì tập trung hỗ trợ
16:10 tạo ra giá trị mới cho nền kinh tế. Hệ
16:13 quả không chỉ dừng lại ở việc một phần
16:15 lớn các hoạt động tài chính trở nên vô
16:16 nghĩa đối với xã hội mà còn lan tỏa sang
16:18 các khía cạnh khác, đặc biệt là cách
16:20 phân bổ nguồn nhân lực và sự gia tăng
16:22 bất bình
16:24 đẳng. Hệ lụy lan tỏa bất bình đẳng và
16:27 lãng phí tài
16:28 năng. Sức hấp dẫn của những khoản lợi
16:31 nhuận khổng lồ trong ngành tài chính đã
16:33 tạo ra một hệ lũy đáng lo ngại khác. Sự
16:35 phân bổ lệch lạc nguồn nhân lực, tài
16:37 năng của xã hội, các cuộc khảo sát toàn
16:38 cầu về lựa chọn nghề nghiệp của sinh
16:40 viên mới tốt nghiệp liên tục cho thấy
16:42 tài chính là một trong những ngành được
16:44 ưu chuẩn hàng đầu. Trong khi đó, các
16:46 lĩnh vực quan trọng khác như giáo dục, y
16:47 tế và dịch vụ công lại ngày càng kém hấp
16:50 dẫn hơn đối với những người trẻ tài
16:51 năng.
16:53 Kết quả là nguồn vốn con người. Những bộ
16:55 ốc thông minh và sáng tạo nhất đang bị
16:57 hút khỏi các ngành nghề có khả năng tạo
16:59 ra lợi ích cận biên cao cho xã hội. Thay
17:01 vì cống hiến tài năng cho việc nghiên
17:03 cứu phương pháp chữa bệnh mới, phát
17:05 triển các nguồn năng lượng sạch, khám
17:06 phá vũ trụ, xây dựng cơ sở hạ tầ thiết
17:08 yếu hay cải thiện hiệu quả quản trị
17:10 công. Nhiều tài năng trẻ là dành tâm
17:11 huyết và trí tuệ của mình để phát triển
17:13 các thuật toán giao dịch tinh vi. Mục
17:15 tiêu của họ đôi khi chỉ đơn giản là mua
17:17 một cổ phiếu ở mức giá 213,72 đô la trên
17:20 sàn giao dịch này và bán nó ở mức 213,73
17:24 đô la trên một sàn giao dịch khác chỉ
17:26 trong tích tắc. Đây là một sự lãng phí
17:28 tài năng đáng kể làm suy yếu tiềm năng
17:29 phát triển dài hạn và khả năng giải
17:31 quyết các vấn đề cấp bách mà xã hội đang
17:33 đối mặt.
17:35 Bên cạnh đó, một hệ thống tài chính quá
17:37 lớn và tập trung vào các hoạt động tự
17:38 thân còn góp phần làm trồng trọng thêm
17:40 tình trạng bất bình đẳng kinh tế. Lợi
17:42 ích từ sự buông nộ của các thị trường
17:44 tài chính trong thập kỷ qua, chủ yếu
17:46 chảy vào túi của những người vốn đã giàu
17:48 có. Phần lớn các tài sản tài chính như
17:50 cổ phiếu, trái phiếu và thậm chí cả bất
17:52 động sản ở nhiều quốc gia phát triển đều
17:54 thuộc sở hữu của nhóm 10% dân số giao
17:56 nhất. Tại Hoa Kỳ, nhóm 10% này sở hữu
17:59 khoảng 85% toàn bộ giá trị thị trường
18:01 chứng khoán và tỷ lệ này càng tập trung
18:03 hơn nữa ở nhóm 1% hay thậm chí 0,1% dân
18:06 số giàu nhất Hoa
18:08 Kỳ. Khi giá các loại tài sản này tăng
18:11 phi mã giữa các hoạt động tài chính,
18:13 những người sở hữu chúng bao gồm các nhà
18:14 đầu tư lớn, các quỹ đầu tư và ở một mức
18:16 độ nào đó là những người thuộc từng lớp
18:18 trung lưu, có danh mục đầu tư đa dạng sẽ
18:20 hưởng lợi rất nhiều. Tuy nhiên, phần lớn
18:22 dân số còn lại vẫn phụ thuộc chủ yếu vào
18:24 thu nhập từ tiền lương chứ không phải từ
18:26 sự giàu có về tài sản. Một báo cáo gần
18:28 đây của công ty tư vấn Mini Company ước
18:31 tính trăng lạm phát giá tài sản đã tạo
18:33 ra khoảng 160.000 tỷ đô la của cải tranh
18:35 giấy trên toàn cầu. Và theo định nghĩa
18:37 lợi ích khổng lồ này chủ yếu thuộc về
18:39 những người giàu có
18:40 sẵn. Hãy nhìn vào chỉ số giá nhà trên
18:43 thu nhập ở hầu hết các nước phát triển.
18:46 Ở nhiều nơi, chỉ số này đã tăng liên tục
18:48 trong ít nhất một thập kỷ qua khiến việc
18:50 sở hữu nhà ngày càng xa vời với người
18:52 lao động bình thường. Tương tự, kể từ
18:55 năm 2010, thị trường chứng khoán Hoa Kỳ
18:57 đã tăng trưởng nhanh gấp khoảng 3,5 lần
18:59 so với mức tăng trưởng tiền lương trung
19:01 bình của người lao động. Điều này tạo ra
19:02 một khoảng cách ngày càng lớn giữa những
19:04 người sở hữu tài sản và những người sống
19:06 dựa vào sức lao động làm sâu sắc thêm sự
19:08 phân hóa giàu nghèo trong xã
19:10 hội. Tóm lại, mặc dù tài chính là một
19:13 công cụ cần thiết đóng vai trò như chất
19:15 bôi trơn quan trọng cho các hoạt động
19:16 đầu tư, giao dịch, tiết kiệm và kinh
19:18 doanh, nhưng khi nó phát triển quá mức
19:20 và tự tách trời khỏi nền kinh tế thực,
19:22 nó có thể ghê hại. Giống như dầu nhớt
19:25 rất cần thiết để động cơ hoạt động trơn
19:26 tru. Nhưng nếu bạn nhấn chim cả động cơ
19:28 trong dầu, nó sẽ bị tắc nghẹn và ngừng
19:30 hoạt động.
19:32 Đáng tiếc là dường như không có cơ chế
19:34 tự nhiên nào có thể kiêm hãm sự phát
19:36 triển của ngành tài chính khi nó đã trở
19:37 nên quá lớn mạnh. Nếu không thể tạo ra
19:39 tiền bằng cách cung cấp giá trị thực sự
19:41 cho nền kinh tế, nó sẽ tìm cách kiếm
19:43 tiền bằng cách trích xuất giá trị từ
19:45 chính nền kinh tế đó. Việc thừ nhận rằng
19:47 nganh tài chính ở nhiều nơi trên thế
19:49 giới có thể đã đi khóa xa so với vai trò
19:51 hữu ích ban đầu của nó là bước đầu tiên
19:53 cần thiết. Từ đó mới có thể đưa ra những
19:55 quy định điều chỉnh phù hợp nhằm hướng
19:57 ngành này trở lại phục vụ lợi ích chung
19:59 của toàn xã hội thay vì chỉ làm giàu cho
20:01 một số ít. Cảm ơn bạn đã đồng hành cùng
20:04 chúng tôi trong video này. Nếu bạn thấy
20:06 video hữu ích hãy ủng hộ team bằng cách
20:08 xem thêm các nội dung tương tự trên kênh
20:10 nhé. Xin chào và hẹn gặp lại trong những
20:12 video tiếp theo.
Chrome Extension